5 Ιανουαρίου- η προετοιμασία των Αράπηδων

Το απόγευμα τα παιδιά τριγυρνούν στο χωριό χτυπώντας τα κουδούνια που θα φορέσουν την επόμενη ημέρα οι Αράπηδες προαναγγέλλοντας το εθιμικό δρώμενο.

Από παράδοση, υπεύθυνοι για την πιστή τέλεση του εθίμου (τσεταμπάσηδες) ήταν  οι πιο ηλικιωμένοι του χωριού, ως το 1977, όταν το ρόλο αυτό ανέλαβε ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος συντηρεί ένα παλιό σπίτι στο χωριό που το vad är låna utan uc? ονομάζουν «το σπίτι των Αράπηδων». Εκεί ξεκινά η προετοιμασία του εθίμου. Μαζεύονται τα κουδούνια και οι φορεσιές και τακτοποιούνται, ώστε τα ξημερώματα να ντυθεί η Τσέτα (έτσι ονομάζεται ο θίασος των μεταμφιεσμένων που σήμερα αποτελείται από τους «αράπηδες», τις «γκιλίγκες», τους «παππούδες» και τους «ευζώνους»).

Στην αυλή του σπιτιού των Αράπηδων φτιάχνεται σε καζάνια και σερβίρεται γίδα βραστή, καθώς και άφθονο κρασί στους παρευρισκόμενους, που χρόνο με τον χρόνο φαίνεται να αυξάνουν, καθώς διάφορες χορευτικές ομάδες και μεμονωμένοι άνθρωποι, απ’ όλη την Ελλάδα, μαζεύονται για να παρακολουθήσουν τα δρώμενα και «να πάρουν πράξη».

Στον πάνω όροφο του σπιτιού στήνεται γλέντι μέχρι πρωίας με τη συνοδεία παραδοσιακών τοπικών οργάνων που είναι: η λύρα (αχλαδόσχημη), η γκάιντα, οι νταχαρέδες (νταϊρέδες). Οι χοροί που χορεύονται είναι αυστηρά οι τοπικοί με τα απαραίτητα συνοδευτικά τραγούδια.

1) Κάποιος ντόπιος βλέποντας να βιντεοσκοπούμε το έθιμο μας είπε: «Τώρα τρέχουν απ’ όλη την Ελλάδα και μας φωτογραφίζουν. Παλιότερα άμα ακούγονταν παράνομα κανένας Νταχαρές έστελναν την αστυνομία. Μας θεωρούσαν Βούλγαρους».

2) Ο πρόεδρος του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου που είναι υπεύθυνος για τη διατήρηση του εθίμου στον σύντομο λόγο που έβγαλε πριν την επίσημη έναρξη του χορού στην πλατεία δεν παρέλειψε να διατρανώσει πολλές φορές τη φράση «έτσι τα βρήκαμε και έτσι θα τ’ αφήσουμε». Κάθε φορά που το έλεγε το χειροκρότημα των παρευρισκόμενων ήταν παρατεταμένο.

Read Post

Το έθιμο των Αράπηδων στο Μοναστηράκι Δράμας | του Νίκου Σαμαρίνα

Στο Μοναστηράκι της Δράμας βρεθήκαμε πολλές φορές στις 5 & 6 Ιανουαρίου, προκειμένου να μελετήσουμε το δρώμενο των Αράπηδων, τους τοπικούς χορούς και τα τραγούδια. Την εμπειρία αυτή παρουσιάζουμε εδώ.

Σημείωση: τα βίντεο που παρουσιάζουμε εδώ για τεχνικούς καθαρά λόγους είναι από το youtube και όχι απ’ το αρχείο του Χορίαμβου που είναι στη διάθεση όλων των μελών του. Οι φωτογραφίες είναι του Άρη Δημοκίδη και δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό LIFO (lifo.gr)

Το χωριό

Το Μοναστηράκι απέχει μόλις 5 χιλιόμετρα από την πόλη της Δράμας. Ο πληθυσμός του χωριού είναι επισήμως 781 κάτοικοι (στοιχεία 2001). Πρόκειται για πολύ παλιό χωριό με το όνομα Δράνοβο ήΤράνοβο, το οποίο καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς το 1373. Την ημερομηνία αυτή φέρει και η μαρμάρινη βρύση στο πάνω μέρος του χωριού που είναι σε αραβική γραφή: «Αυτός που έχει την καλοσύνη και τα αγαθά Σερτζάουι Αγά 1373» (πηγή: Βικιπαιδεία). Το όνομα Μοναστηράκι καθιερώθηκε το 1927 με σχετικό διάταγμα που όριζε την κοινότητα Μοναστηρακίου.

Read Post